latynoamerykański.pl

W Brazylii od lat ubywa katolików. Jednocześnie przybywa protestantów, a do ewangelikalnego dyskursu równie chętnie sięgają czołowi politycy jak i zorganizowane grupy przestępcze.

Z Victorem znamy się od dawna. W 2014 roku odwiedziłem go w ojczystej Wenezueli. Pięć lat później zupełnym przypadkiem spotkaliśmy się w argentyńskim mieście Salta, dokąd Victor emigrował, uciekając przed wenezuelskim kryzysem. Pod koniec 2025 roku, w atmosferze kryzysu wywołanego tym razem w Argentynie przez rządy Javiera Mileia, zobaczyliśmy się w Salcie ponownie. Victor razem z rodziną wybierał się właśnie w drogę powrotną do Wenezueli, do czego doszło zaledwie kilka tygodni później.

Con Victor nos conocemos hace tiempo. En el año 2014 lo visité en su Venezuela nativa. Cinco años más tarde el destino nos hizo reencontrar en Salta, Argentina, a donde Victor había migrado con su familia a causa de la crisis venezolana. A fines de 2025, otra vez en Salta y en el medio de la crisis producto del gobierno de Javier Milei en Argentina, lo encuentro nuevamente, ahora a punto de volverse a su país. Cosa que efectivamente termina haciendo. 

Kiedy koncern górniczy otwiera działalność na danym terytorium, nagle wszystko zdaje się działać na jego korzyść. Władza ustawodawcza, sądownictwo, a nawet fundacje robią co w ich mocy, aby tylko górnictwo odkrywkowe nie napotykało żadnych uniedogodnień. 

Cuando una empresa minera se hace presente en un territorio, de pronto todo parece estar funcionando a su favor. El poder legislativo, la justicia y hasta las fundaciones hacen lo posible y lo imposible para que la explotación metalífera a cielo abierto no encuentre obstáculos a su paso. 

Na przykładzie rdzennych terytoriów wspólnotowych widać, że jako ludzie, jako gatunek homo sapiens, jesteśmy w stanie patrzeć na ziemię nie tylko jako tort przeznaczony do podzielenia na indywidualne porcje. Może własność prywatna ziemi wcale nie jest jedynym możliwym sposobem bytowania na tej planecie. I może ta alternatywna metoda byłaby szansą na przetrwanie amazońskich lasów w północnej Boliwii.  Niniejsza relacja to zaledwie wstęp do reportażu dźwiękowego z rdzennych terytoriów wspólnotowych, który opublikujemy w ramach cyklu "Maszyna do znikania światów". Póki co zapraszam Was na przygodę i wspólne przemierzanie północnej Boliwii rowerem. Gotowi? No to w drogę! Aby wspierać  Podcast Latynoamerykański,  KLIKNIJ TUTAJ . Słuchaj także na:  YouTube ,  Pocket Casts ,  Podcasts Addict ,  Podcasty Info

Od lat 90. XX wieku mieszkańcy Andalgalá bronią góry i wody, której używają do nawadniania swoich pól i sadów. Jednocześnie firmy górnicze i politycy - niezależnie od barw partyjnych - zdają się nie interesować perspektywą mieszkańców. Kto zagarnie wodę z ośnieżonych szczytów Aconquija?

Desde los años 90. el pueblo de Andalgalá defiende el cerro y el agua con la que riega los campos y los frutales. Al mismo tiempo las empresas dedicadas a la minería a cielo abierto tanto como los políticos de distintas banderas partidarias no parecen interesados en el punto de vista de la población. ¿Para quién quedará el agua de los nevados del Aconquija? 

Co się dzieje, gdy przegrywasz walkę o ziemię ? W jaki sposób niszczone są lasy w prowincji Santiago del Estero w Argentynie? Kogo wspiera Kościół Katolicki w konfliktach między rolnikami a tymi, którzy zawłaszczają ich ziemię? I o jakim Kościele mówimy? 

¿Qué pasa cuando uno pierde en la lucha por la tierra? ¿Cómo en la práctica se liquida los bosques en la provincia de Santiago del Estero , Argentina? ¿A quién le brinda su apoyo la iglesia católica en los conflictos entre los campesinos y quienes les quitan sus campos ? ¿Y de qué tipo de iglesia estamos hablando? 

Istnieje wiele przykładów peryferyjnych miejscowości , które stopniowo kurczą się, aż w końcu znikają . Przyczyna nie zawsze jest znana. „ Młodzi ludzie wybierają miasto ” – to często powtarzane słowa, wypowiadane bez głębszej analiz y.

Son muchos los ejemplos de los pueblos periféricos que se achican paulatinamente hasta desaparecer. No siempre la causa es conocida. "Los jóvenes eligen la ciudad", se repite sin profundizar el análisis . 

Antropolożka Carol Rocha analizuje sytuację narodu Uru Muratos z 2019 roku na podstawie rozróżnienia między intencjonalnością a uważnością ("atencionalidad"). Obie definicje bardzo ułatwiają omawianie takich kwestii jak umowa UE-Mercosur czy fascynacja, jaką wielu z nas obdarza Amerykę Łacińską.

"Bez drzew, nie ma stolarzy. Bez bioróżnorodności nie istniałoby nasze rękodzieło, ani nasza muzyka, ani poezja, ani kuchnia, ani nic . To wszystko składa się na terytorium i należy do społeczności, która je zamieszkuje", mówi Marcos Pastrana , Diaguita z Tafi del Valle.

Ludzie przyszli, ja stanąłem z boku i tam już zostałem. A nawet zacząłem oddalać się jeszcze bardziej, na sam skraj szerokiej sceny. Ostatecznie taka była moja rola: pomóc wypowiedzieć się tym, których rzadko pyta się o zdanie i usunąć się w cień. Nie wyczułem powagi momentu. Byłem może zbyt zdenerwowany, a w procesie organizacji zbyt dużo było pośpiechu, a za mało czasu. Miasto Junín de los Andes też czasu nie miało, kończy się rok i wszyscy, którzy mają coś wspólnego z kulturą i edukacją, biegają po spotkaniach, zebraniach i naradach. Tak jak ostatnio wszystko w Argentynie, tak i w tym wypadku dojazd był bardzo drogi, bo co powiecie na 90 zł za 160 km podróży autobusem od osoby. Nawet nie chodzi o pieniądze, tylko o to, że człowiek czuje, że go okradają. Wybraliśmy się z Lucíą autostopem i przyjechaliśmy parę godzin przed wydarzeniem. Gmina zaoferowała nam nocleg w hotelu po projekcji. Nie było więc czasu, żeby przyjechać spokojnie dzień wcześniej i posmakować wibracji powietrza w te...

Okazuje się, że w XXI wieku można zaproponować legalizację handlu noworodkami, a chwilę później zostać prezydentem. Skrajna prawica wygrywa wybory w Argentynie, media trąbią o wielkiej zmianie, a w Internecie nowi rządzący i ich zwolennicy niezwykle otwarcie wyrażają pogardę dla przegranych. Ale spod kuszącej otoczki Twitterowych wpisów i prześmiewczych memów wyglądają interesy stare jak oligarchia ziemska i typowe dla regionu jak grabież surowców mineralnych. Różnica polega może na tym, że zamiast sczerniałego srebra szukamy białego litu, nic więcej. Prawie nic. O Javierze posłuchaj także w Podcaście Latynoamerykańskim 24 Scena numer jeden. Zbliżają się wybory. W nagraniu wideo pojawia się mówca pod krawatem. „Będę prezydentem innej Argentyny”, rzuca na początek. Chce w ten sposób odciąć się od tradycyjnej klasy politycznej, która popadła w niełaskę obywateli. W tej nowej, innej Argentynie „każde wykroczenie będzie ukarane”, mówi. To inaczej niż w Argentynie starej, pełnej korupcji na...

W 17 i 18 odcinku małego podcastu z drogi przejeżdżamy przez dwa malownicze kaniony, dwie malownicze doliny i z jednej do drugiej malowniczej prowincji : z San Juan do La Rioja.

Mały podcast z drogi w odcinkach 14 do 16 to dźwiękowa podróż przez prowincję San Juan. W bogatym w złoto regionie zaostrza się problem dostępności wody, a kopalnie odkrywkowe zdają się kopać coraz szybciej, by wydobyć co się da, zanim cały region szlag trafi.

W odcinkach od 11 do 13 mały podcast z drogi zabierze Cię na zielone winnice prowincji Mendoza, ojczyzny argentyńskiego wina.  Nie wszystko jest tam jednak tak smaczne i wykwintne jak pięcioletni cabernet: zapraszam do krainy nierówności społecznych i anihilacji resztek miejscowej przyrody w imię zaspokojenia popytu na dobra luksusowe for export . Karczowanie terenu pod nowe winnice, zapewne z zielonymi certyfikatami; okolice Manzano Histórico, Mendoza mały podcast z drogi #11 | Tatuaż z historykiem W jedenastym odcinku małego podcastu z drogi odpowiadam na Wasze pytania. Odpowiedzieć na nie byłoby mi znacznie trudniej, gdyby nie działalność pewnego argentyńskiego historyka. Lucía, studentka turystyki i fotografka z San Rafael Historyk Osvaldo Bayer na jej ramieniu mały podcast z drogi #12 | Przeszłość jest częścią teraźniejszości Przeszłość jako mapa na przyszłość, ekologiczne certyfikaty win i pracownicy winnic owinięci w szmaty. Zapraszam na wycieczkę przez Mendozę, ojczy...

Życie regionu, ba, życie w ogóle toczy się wokół wody, więc o wodzie, rzekach i życiu będziemy rozmawiać, do ostatniej kropli. W dziesiątym odcinku małego podcastu z drogi podróży przez prowincję Mendoza ciąg dalszy. Natomiast na obrazach towarzyszących będziecie mogli zobaczyć, jak stopniowo zanika rzeka Atuel. Nihuil, pierwszy z serii zalewów na rzece Atuel, zarazem popularny punkt dla amatorów sportów wodnych, motocrossowców i ludzi lubiących hałasować innymi pojazdami silnikowymi w czasie wolnym Gruntowa droga w dół kanionu rzeki Atuel Zakręty Kolejny, mniejszy zalew i kolejna, mniejsza zapora Między zaporami poziom wody w rzece czasem sięga jedynie po kostki A czasem nie sięga Jedna z serii elektrowni wodnych Droga opuszcza kanion rzeki Atuel Valle Grande, ostatni i najbardziej spektakularny z zalewów na rzece Atuel Za Valle Grande Atuel to wciąż wartka rzeka o niemałym przepływie Jej wód używa się m.in. do celów turystycznych (tutaj: rafting) Za pomocą sieci kanałów nawadn...